Oscar Duarte – sứ giả hòa bình của đội tuyển Costa Rica

3

Óscar Duarte sinh ra tại Catarina, ngay rìa phía nam thủ đô Managua của Nicaragua. Đây là một quốc gia đặc biệt khi kẹp giữa hai đại dương lớn nhất thế giới: Thái Bình Dương ở phía tây và Đại Tây Dương ở phía đông. Duarte theo mẹ sang Costa Rica sống từ bé. Và khi trưởng thành, Duarte có cảm giác anh thuộc về cả hai đất nước.

Đấy là một cảm giác kỳ lạ, bởi hai quốc gia này đã mâu thuẫn và tranh chấp liên miên suốt nhiều năm qua. Họ kéo nhau ra tòa, kêu gọi sự ủng hộ từ quốc tế cho vấn đề biên giới phía cực Đông, cũng như quyền điều hướng con sông San Juan chảy qua cả hai nước.

Duarte trở thành lưỡng quốc anh hùng của Costa Rica, đội tuyển anh khoác áo, và Nicaragua, quốc gia nơi anh sinh ra. Ảnh: AFP.

Duarte trở thành lưỡng quốc anh hùng của Costa Rica, đội tuyển anh khoác áo, và Nicaragua, quốc gia nơi anh sinh ra. Ảnh: AFP.

Năm 1998, chính phủ Nicaragua cấm cảnh sát Costa Rica quá cảnh trên sông. Hành động này, cùng những tranh chấp khác như quyền đánh bắt cá, khai thác biển đã đẩy hai nước vào tình trạng giao tranh liên miên cho đến tận năm 2009, khi Tòa án Tư pháp quốc tế ra phán quyết, chủ yếu là có lợi cho Costa Rica.

Chỉ một năm sau, tranh chấp lại rộ lên khi Nicaragua tiến hành nạo vét 33 km lòng sông. Costa Rica gọi đấy là hành động xâm phạm nghiêm trọng về chủ quyền, gây tổn hại môi trường nghiêm trọng cho vùng đất ngập nước Isla Calero.

Óscar Esaú Duarte Gaitán

Ngày sinh: 3/6/1989

Đội tuyển: Costa Rica

CLB: Espanyol

Số lần khoác áo đội tuyển: 38

Số bàn: 2

Sau năm năm xung đột ngoại giao thì vào năm 2015, Tòa án Tư pháp Quốc tế lại ra phán quyết buộc Nicaragua phải bồi thường. Đấy là một thắng lợi… đầy tổn thất. Bởi vì Costa Rica muốn 6,7 triệu USD tiền đền bù, nhưng chỉ nhận được 378.890 USD.

Mới tháng trước thôi, những cuộc biểu tình ở Nicaragua lại đẩy ngoại giao hai nước vào tình trạng căng thẳng. Quan chức ở San José (thủ đô Costa Rica) kêu gọi Managua hãy tôn trọng nhân quyền, đồng thời xem xét lại việc đóng cửa những tổ chức truyền thông đưa tin về biểu tình. Đáp trả lại, thủ đô Managua của Nicaragua bảo người hàng xóm hãy chỉ nên lo việc của mình.

Tất cả điều trên càng khiến cho câu chuyện của Duarte trở nên kỳ thú hơn, bởi hậu vệ của Espanyol là một trong rất ít những nhân vật có thể kéo hai quốc gia xích lại gần nhau. Kể từ sau khi ra mắt đội tuyển Costa Rica, đặc biệt là việc thi đấu thành công ở World Cup 2014, anh đã trở thành sứ giả hòa bình cho cả hai quốc gia.

Duarte nói: “Thật tuyệt vời khi nhìn thấy mọi người có thể bước cùng nhau. Mọi người đều biết hai quốc gia đã mâu thuẫn thế nào trong nhiều năm qua. Nếu bóng đá có thể xua tan những căm ghét, đấy quả thực là một điều kỳ diệu”.

Và những gì Duarte đã làm thật sự là một điều kỳ diệu, khi vào những ngày diễn ra các trận đấu, Catarina như trở thành một thành phố của Costa Rica vậy. Người dân nơi đây mặc áo đấu của đội tuyển quốc gia nước bạn, ăn mừng các bàn thắng như thể đấy là đội bóng của họ vậy. Người dân gặp nhau và xem trận đấu cùng nhau. Fermín Guerrero, một cư dân tại Catarina, nói: “Chúng tôi tự hào vì có một người của nước mình, Óscar Duarte, đang chơi bóng cho đội tuyển Costa Rica. Chúng tôi mừng cho anh ấy, vì anh ấy đã đặt tên Nicaragua lên bản đồ thế giới”.

Người Nicaragua hạnh phúc, tự hào với thành công của Duarte, dù anh đang khoác áo đội tuyển của quốc gia láng giềng nhiều thù hận Costa Rica. 

Người Nicaragua hạnh phúc, tự hào với thành công của Duarte, dù anh đang khoác áo đội tuyển của quốc gia láng giềng nhiều thù hận Costa Rica. 

Thời thơ ấu của Duarte cũng rất dữ dội, nhưng anh luôn khao khát trở thành một cầu thủ. Suốt một thời gian dài, Duarte phải tập luyện và thi đấu trong những điều kiện rất hạn chế. Rồi anh cũng xin vào được lò đào tạo của Saprissa, CLB thành công nhất lịch sử Costa Rica. Chưa thể sớm vươn lên đội một, anh được mang cho Puntarenas mượn để lấy kinh nghiệm.

Đến khi anh chứng tỏ được khả năng ở đội một Saprissa, sự nghiệp của Duarte tiến bộ rất nhanh. Anh được CLB Club Brugge mang sang Bỉ vào năm 2013. Sau ba năm, anh chuyển sang Tây Ban Nha đầu quân cho Espanyol và tiếp tục chơi tốt ở đó.

Là người xoa dịu cơn tức giận của hai quốc gia láng giềng, Duarte vẫn thường trở lại cố hương Nicaragua trong những kỷ nghỉ. Vào sinh nhật lần thứ 28, Duarte được đội tuyển Nicaragua mời xem trận đấu với Bolivia. Trước trận đấu, anh đến chào thủ quân của Nicaragua, Juan Barrera. Luis Fernando Copete, một tuyển thủ Nicaragua khác, cũng là bạn ngoài đời của Duarte.

Duarte xem anh là người con của cả hai nước. “Đấy không đơn thuần chỉ là một cảm giác,” anh nói với La Prensa hồi năm ngoái. “Tôi sinh ra ở Nicaragua, không gì có thể thay đổi điều đó. Khi tôi khoác áo Costa Rica, tôi xem mình đang đại diện cho cả hai quốc gia”.

Khi được hỏi liệu anh có phải là con người như hiện nay nếu như hồi bé không theo mẹ sang Costa Rica không, Duarte nói: “Không ai có thể sống như cũ nếu thay đổi môi trường lớn lên. Nếu ở lại Nicaragua, có khi tôi chưa thể sang châu Âu được. Tôi không ngạc nhiên vì người dân Nicaragua vẫn thương mến mình. Tại sao phải ghét một người chỉ vì họ đã chuyển sang một quốc gia khác. Khi thấy mọi người vui vẻ và cùng nhau cổ vũ bóng đá, tôi rất hạnh phúc”.

Duarte (áo xanh) là minh chứng hùng hồn về khả năng gắn kết, kiến tạo hòa bình của bóng đá. 

Duarte (áo xanh) là minh chứng hùng hồn về khả năng gắn kết, kiến tạo hòa bình của bóng đá. 

Cách đây bốn năm, Duarte và Costa Rica đã làm nên kỳ tích khi lần đầu tiên vào đến tứ kết World Cup. Anh hy vọng sẽ tái lập được kỳ tích ấy mà không phải… bị treo giò (World Cup 2014, Duarte bị thẻ đỏ khi đá với Hy Lạp ở vòng 1/8). Dẫu sao thì Duarte cũng làm được một việc mà khó có một quan chức ngoại giao nào có thể làm: kết nối hai quốc gia mâu thuẫn này lại với nhau, dù chỉ trong vài tiếng đồng hồ ngắn ngủi ở mỗi trận đấu.

Chân dung World Cup

Từ ngày 9/6, VnExpress khởi đăng loạt bài về chân dung World Cup, để gửi đến độc giả những câu chuyện độc đáo về các cầu thủ dự ngày hội sắp khởi tranh ở Nga. Có thể, họ không thật nổi tiếng, nhưng câu chuyện của họ hứa hẹn truyền cảm hứng rất lớn.

Thủy Tiên (theo Guardian)